Форми
Від інфінітива відкидаємо -mak / -mek: gelmek → gel, almak → al. Додаємо -ıyor / -iyor / -uyor / -üyor (голосна — за останньою голосною основи) і особу: -um, -sun, —, -uz, -sunuz, -lar. Після -yor закінчення завжди з u, бо -yor не змінюється.
| Особа | gelmek | almak | görmek |
|---|---|---|---|
| ben | geliyorum | alıyorum | görüyorum |
| sen | geliyorsun | alıyorsun | görüyorsun |
| o | geliyor | alıyor | görüyor |
| biz | geliyoruz | alıyoruz | görüyoruz |
| siz | geliyorsunuz | alıyorsunuz | görüyorsunuz |
| onlar | geliyorlar | alıyorlar | görüyorlar |
- Şu an e-postaları okuyorum.Я зараз читаю листи.
- Kardeşim İzmir’de yaşıyor.Мій брат живе в Ізмірі.
Основи на голосну й git → gid
Якщо основа закінчується на a чи e, ця голосна зникає, а -yor бере голосну попереднього складу: başla → başlıyor, bekle → bekliyor, anla → anlıyor, söyle → söylüyor. На ı, i, u, ü — просто додаємо -yor: oku → okuyor, yürü → yürüyor. Git, et, tat змінюють t → d: gidiyor, ediyor, tadıyor.
| Інфінітив | Я … | Переклад |
|---|---|---|
| başlamak | başlıyorum | починаю |
| beklemek | bekliyorum | чекаю |
| okumak | okuyorum | читаю |
| gitmek | gidiyorum | іду, їду |
| etmek | ediyorum | роблю (teşekkür ediyorum — дякую) |
- Film saat sekizde başlıyor.Фільм починається о восьмій.
- Yarın Antalya’ya gidiyoruz.Завтра ми їдемо в Анталію.
Заперечення й питання
Заперечення — -ma / -me між основою і -yor; голосна стає вузькою (ı, i, u, ü): gelmiyorum, anlamıyorum, oturmuyorum, görmüyorum. Питання — частка mu після -yor з особою на ній: Geliyor musun? Anlıyor musunuz? У 3-й особі й множині: Geliyor mu? Geliyorlar mı?
- Özür dilerim, anlamıyorum.Вибачте, я не розумію.
- İngilizce biliyor musunuz?Ви знаєте англійську?
Порада: Anlamıyorum і Bilmiyorum — дві найкорисніші фрази туриста: «не розумію» і «не знаю».
Типові помилки
Помилки, які трапляються найчастіше, — і як правильно.
Неправильно:
başlayıyorumПравильно: başlıyorum
Кінцева a основи зникає.
Неправильно:
gitiyorumПравильно: gidiyorum
Git → gid перед голосною.
Неправильно:
gelmeyorumПравильно: gelmiyorum
Перед -yor: -mi-, не -me-.
Неправильно:
Geliyorsun mu?Правильно: Geliyor musun?
Особа — на частці mu.
Теперішній час: geliyorum
Тест
10 питань: оберіть правильний варіант — пояснення з’явиться одразу.
Питання 1
Ben şimdi kahve _____. (içmek)
İç + iyor + um.
Питання 2
Sen nerede _____? (oturmak)
Остання u → -uyor.
Питання 3
Ders saat dokuzda _____. (başlamak)
Başla → başl + ıyor.
Питання 4
Biz yarın Bodrum’a _____. (gitmek)
Git → gid; після -yor — -uz.
Питання 5
Özür dilerim, _____. Tekrar eder misiniz? (anlamamak)
Anla + mı + yor + um.
Питання 6
İngilizce biliyor _____?
Після -yor частка mu + sunuz.
Питання 7
Onlar televizyon _____. (izlemek)
İzle → izl + iyor + lar.
Питання 8
Ali kitap _____. (okumak)
Основа на u — просто -yor.
Питання 9
Ben vejetaryenim, et _____. (yememek)
Ye + mi + yor + um.
Питання 10
Seni çok _____. (özlemek)
Özle: голосна перед -yor за ö → ü.
Правильно: 0 з 10
Читайте також
«Бути»: öğrenciyim, değil, var
Öğrenciyim, doktor musun?, evde değil: як сказати «я є», «не є» і «є / немає».
Минулий час: geldim, gelmiş
Geldim, yaptın, gitmedi, gelmiş: минулий час на -dı, «бути» в минулому й переказовий -mış.
Майбутній час і «можу»: geleceğim, gelebilirim
Geleceğim, yapmayacağız, gelebilir misin?: майбутній час на -ecek і «можу» на -ebilir.