Być і mieć
Być — «бути», і в польській його не пропускають, як в українській: Ja jestem studentem (не «Ja student»). Mieć — «мати»: Mam brata — У мене є брат. Вік теж з mieć: Mam dwadzieścia lat.
| Особа | być | mieć |
|---|---|---|
| ja | jestem | mam |
| ty | jesteś | masz |
| on / ona / ono, Pan / Pani | jest | ma |
| my | jesteśmy | mamy |
| wy | jesteście | macie |
| oni / one, Państwo | są | mają |
- Jestem z Ukrainy, a ty?Я з України, а ти?
- Czy ma Pani chwilę?Чи маєте ви хвилинку?
Три типи дієвідміни
-m, -sz: czytać → czytam, czytasz; rozumieć → rozumiem. -ę, -esz: pisać → piszę, piszesz; усі дієслова на -ować міняють -owa- на -uj-: pracować → pracuję, kupować → kupuję. -ę, -isz / -ysz: mówić → mówię, mówisz; uczyć się → uczę się, uczysz się.
| Особа | czytać | pracować | mówić |
|---|---|---|---|
| ja | czytam | pracuję | mówię |
| ty | czytasz | pracujesz | mówisz |
| on / ona | czyta | pracuje | mówi |
| my | czytamy | pracujemy | mówimy |
| wy | czytacie | pracujecie | mówicie |
| oni / one | czytają | pracują | mówią |
- Mój brat pracuje w banku.Мій брат працює в банку.
- Czy mówisz po polsku?Ти говориш польською?
- Wieczorem czytamy książki.Увечері ми читаємо книжки.
Порада: Pracuję і pracuje — різні форми: з -ę — «я», без хвостика — «він / вона». Ę в кінці слова вимовляють майже як «е».
Ввічливо: Pan, Pani, Państwo
До незнайомих поляки звертаються не на «ви», а через Pan (до чоловіка), Pani (до жінки), Państwo (до кількох людей) з дієсловом у 3-й особі: Czy Pan jest z Warszawy? Skąd Państwo są?
- Jak się Pani nazywa?Як вас звати? (до жінки)
- Czy Państwo mają rezerwację?У вас є бронювання?
Типові помилки
Помилки, які трапляються найчастіше, — і як правильно.
Неправильно:
Ja student.Правильно: Jestem studentem.
Być не пропускають (і після нього — narzędnik).
Неправильно:
Ja pracuje w banku.Правильно: Ja pracuję w banku.
Форма «я» — з -ę.
Неправильно:
Ja jestem dwadzieścia lat.Правильно: Mam dwadzieścia lat.
Вік — з mieć.
Неправильно:
Oni jest w domu.Правильно: Oni są w domu.
Oni — są.
Теперішній час: jestem, mam, pracuję
Тест
10 питань: оберіть правильний варіант — пояснення з’явиться одразу.
Питання 1
Ja _____ z Ukrainy.
З ja — jestem.
Питання 2
Mój brat _____ w banku.
Mój brat = on: pracuje.
Питання 3
Tomek, ile masz lat? — _____ dwadzieścia lat.
Вік — mieć: mam dwadzieścia lat.
Питання 4
Tomek, czy ty _____ po angielsku?
Ty — mówisz.
Питання 5
My _____ w Krakowie.
My — -my: mieszkamy.
Питання 6
Oni _____ studentami.
Oni — są.
Питання 7
Ja codziennie _____ e-maile.
Pisać: ja piszę.
Питання 8
Czy Pan _____ samochód?
Pan + 3-тя особа: ma.
Питання 9
Ona _____ rosyjski i polski.
Ona — rozumie.
Питання 10
Wy _____ dużo książek.
-ować → -uj-: wy kupujecie.
Правильно: 0 з 10
Читайте також
Рід іменників: mój, moja, moje
Mój kot, moja kawa, moje okno: як визначити рід і узгодити з ним займенники й прикметники.
Минулий час: byłem, poszła
Byłem, byłaś, poszedł, poszła: як утворити минулий час і чому в ньому є особові закінчення.
Narzędnik: jestem studentem
Jestem studentem, kawa z mlekiem, interesuję się muzyką: орудний відмінок і де він потрібен.